Gözden geçiren: Diş Hekimi Rüveyda Korkmaz · Son güncelleme:
İlk süt dişi genellikle altı-yedi yaşında, alt ön dişlerden başlayarak düşer. Değişim on iki-on üç yaşına kadar sürer; en son süt azıları ve köpek dişleri düşer. Bir yıl erken ya da geç olması normaldir. Arkasından kalıcı diş çıktığı hâlde iki-üç ayda düşmeyen süt dişi muayene edilmelidir.
Hangi süt dişi ne zaman düşer
- Alt orta kesiciler — altı-yedi yaş
- Üst orta kesiciler — altı-sekiz yaş
- Yan kesiciler — yedi-dokuz yaş
- Birinci süt azıları — dokuz-on bir yaş
- Köpek dişleri — dokuz-on iki yaş
- İkinci süt azıları — on-on iki yaş
Bunlar ortalamalardır. Kız çocuklarında değişim genellikle biraz daha erken başlar. Takvimden çok sıra önemlidir: sağ ve sol taraftaki eş dişlerin birbirine yakın zamanda düşmesi beklenir.
Altı yaş dişi süt dişi değildir
Altı yaş civarında, en arkadaki süt azısının arkasında hiçbir diş düşmeden yeni bir azı dişi çıkar. Bu, kalıcı dişlerin ilkidir ve bir daha değişmez.
Aileler bu dişi çoğu zaman süt dişi sanar ve çürüğü 'nasılsa düşecek' diye beklenir. Derin yarıkları olduğu için çürümeye çok açıktır; fissür örtücü bu dişi korumak için uygulanır.
Sallanan süt dişi
Süt dişinin kökü, altından gelen kalıcı diş tarafından yavaş yavaş eritilir. Kök eridikçe diş sallanır ve kendiliğinden düşer.
Çocuğun dişi diliyle ya da temiz parmağıyla oynatması zararsızdır. İple, kapıyla ya da zorla çekmeye çalışılmaz: kökü henüz erimemiş diş kırılabilir ve kanama uzar.
Diş düştükten sonra temiz bir gazlı bez birkaç dakika ısırtılır. Az miktarda kanama normaldir.
Ağrı, şişlik ya da diş etinde kabarcıkla birlikte sallanan diş ve darbe sonrası sallanan diş normal değişim değildir; muayene gerekir.
Kalıcı diş arkadan çıktıysa
En sık alt ön dişlerde görülür: kalıcı diş, süt dişinin arkasından yani dil tarafından çıkar ve iki sıra diş görünür.
Çoğu zaman süt dişi birkaç hafta içinde kendiliğinden düşer ve dil kalıcı dişi öne doğru iter. İki-üç ay geçtiği hâlde süt dişi hâlâ sağlam duruyorsa çekilmesi gerekebilir; karar muayeneyle verilir.
Süt dişi düşmezse ne olur
Altında kalıcı diş yoksa — doğuştan diş eksikliğinde — süt dişi yıllarca, bazen erişkinliğe kadar ağızda kalabilir. Bu dişler sağlıklı oldukça korunmaya çalışılır.
Altında kalıcı diş olduğu hâlde süt dişi düşmüyorsa kalıcı diş yanlış yöne sürebilir ya da gömülü kalabilir. Hangisi olduğu röntgenle anlaşılır.
Zamanından önce kaybedilen süt dişi
Çürük ya da darbe yüzünden yıllar erken kaybedilen bir süt dişinin boşluğuna komşu dişler kayar. Alttan gelen kalıcı dişe yer kalmayabilir.
Bu durumda boşluğu koruyan bir yer tutucu uygulanabilir. Süt dişlerinin çürük olduğunda da tedavi edilmesinin sebebi budur.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Şikâyetinizin sebebi ancak ağız içi muayene ve gerektiğinde röntgenle belirlenir.