Gözden geçiren: Diş Hekimi Rüveyda Korkmaz · Son güncelleme:
Florürlü diş macunu doğru miktarda kullanıldığında zararlı değildir; çürüğü önlemenin temel yöntemidir. Üç yaşına kadar pirinç tanesi kadar, üç-altı yaş arasında bezelye kadar macun yeterlidir. Dikkat edilecek olan, küçük çocuğun her gün fazla macun yutmasıdır; bu yüzden fırçalama ebeveyn gözetiminde yapılır.
Florür dişi nasıl korur
Çürük, plaktaki bakterilerin şekerden ürettiği asidin mineyi çözmesiyle başlar. Florür mine yüzeyine yerleşerek onu aside karşı daha dayanıklı hâle getirir ve henüz delik oluşmamış en erken evrede minenin kendini onarmasına yardım eder.
Koruyucu etkinin büyük kısmı yutulan değil, dişin yüzeyinde kalan florürden gelir. Bu yüzden önemli olan düzenli fırçalamak ve macunu dişte bırakmaktır.
Yaşa göre macun miktarı
- İlk dişten 3 yaşına kadar: pirinç tanesi kadar ince bir sürme, en az 1000 ppm florürlü macun
- 3–6 yaş: bezelye tanesi kadar, en az 1000 ppm florürlü macun
- 7 yaş ve üstü: 1350–1500 ppm florürlü macun
Florür oranı macunun kutusunda "ppm F" olarak yazar. Kutuda "çocuk macunu" yazması yeterli değildir; florür oranına bakılmalıdır.
Fırçalama nasıl yapılmalı
- Günde iki kez; biri mutlaka gece yatmadan önce
- Fırçalamadan sonra fazla macun tükürülür, ağız suyla çalkalanmaz — dişte kalan florür korumayı sürdürür
- Çocuk en az yedi yaşına kadar ebeveyn gözetiminde ya da yardımıyla fırçalar
Florür zararlı mı
Önerilen miktarlarda kullanılan florürlü macun güvenlidir. Avrupa Çocuk Diş Hekimliği Akademisi'nin (EAPD) 2019 kılavuzu da üretici talimatına uyulduğunda florür kullanımını güvenli kabul ediyor.
Dikkat edilecek durum, kalıcı dişler çene kemiğinde gelişirken, yani yaklaşık altı yaşına kadar, çocuğun uzun süre her gün fazla miktarda macun yutmasıdır. Bu, kalıcı dişlerde beyaz lekeler biçiminde görülen florozise yol açabilir. Pirinç tanesi ve bezelye miktarlarının amacı tam olarak bu riski önlemektir.
Florürsüz macunla fırçalamak dişleri temizler ama çürüğe karşı florürün sağladığı korumayı vermez.
Klinikte florür vernik
Çürük riski yüksek çocuklarda klinikte dişlere florür vernik sürülebilir. İşlem birkaç dakika sürer ve ağrısızdır; vernik dişlere küçük bir fırçayla sürülür.
Cochrane derlemesine göre düzenli aralıklarla (çoğunlukla yılda iki kez) uygulanan florür vernik, süt dişlerinde yeni çürükleri yaklaşık %37, kalıcı dişlerde yaklaşık %43 azaltıyor.
Kaynaklar
- Toumba KJ, Twetman S, Splieth C ve ark. Guidelines on the use of fluoride for caries prevention in children: an updated EAPD policy document. European Archives of Paediatric Dentistry 20:507–516, 2019. doi.org/10.1007/s40368-019-00464-2
- Office for Health Improvement and Disparities (Birleşik Krallık). Delivering better oral health: an evidence-based toolkit for prevention — Chapter 9: Fluoride. GOV.UK, 2021. www.gov.uk/government/publications/delivering-better-oral-health-an-evidence-based-toolkit-for-prevention/chapter-9-fluoride
- Marinho VCC, Worthington HV, Walsh T, Clarkson JE. Fluoride varnishes for preventing dental caries in children and adolescents. Cochrane Database of Systematic Reviews, CD002279, 2013. doi.org/10.1002/14651858.CD002279.pub2
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Şikâyetinizin sebebi ancak ağız içi muayene ve gerektiğinde röntgenle belirlenir.