Gözden geçiren: Diş Hekimi Celal Musab Tok · Son güncelleme:
Kırılan dişte ilk yapılacak, varsa kırık parçayı saklamak ve aynı gün hekime başvurmaktır. Yalnızca mine kırıldıysa acil değildir. Kırık yüzeyde pembe-kırmızı bir nokta görünüyorsa sinir açığa çıkmıştır ve saatler içinde müdahale gerekir. Diş tamamen yerinden çıktıysa süre dakikalarla ölçülür.
Kırığın derecesi neyi değiştirir
Sadece mine kırılmışsa ağrı olmaz; sorun keskin kenarın dili ve dudağı kesmesidir. Pürüz giderilip kompozitle tamamlanır.
Kırık dentine ulaşmışsa soğuk-sıcak hassasiyeti başlar. Açık dentin kapatılmazsa bakteri sinire ilerler.
Kırık yüzeyde pembe ya da kırmızı bir nokta varsa sinir açığa çıkmıştır. Bu durum ertelenmez.
Kırık diş etinin altına uzanıyorsa dişin kurtarılabilirliği röntgenle değerlendirilir.
Diş tamamen yerinden çıktıysa
Daimi dişte süre kritiktir; ilk otuz dakika içinde yerine konması iyileşme şansını belirgin biçimde artırır.
Diş taç kısmından, yani ağızda görünen beyaz bölümünden tutulur. Kökü asla elle ovulmaz, fırçalanmaz, silinmez — kökün üzerindeki canlı doku dişin tutunmasını sağlar.
Kirliyse birkaç saniye musluk suyuyla yalnızca çalkalanır.
Diş kuru bırakılmaz. Süt, serum fizyolojik ya da kişinin kendi tükürüğü içinde taşınır. Bilinci yerinde bir erişkin dişi yanağının içinde de taşıyabilir.
Süt dişinde fark
Yerinden çıkan süt dişi yerine takılmaz. Altında gelişmekte olan daimi diş zarar görebilir.
Yine de çocuk aynı gün muayene edilmelidir: kırık kalıntısı, diş eti yaralanması ve daimi diş açısından değerlendirme gerekir.
Klinikte ne yapılır
Küçük kırıklarda kompozit dolguyla biçim tamamlanır. Kırık parça saklanmışsa bazı durumlarda yapıştırılabilir.
Madde kaybı fazlaysa laminate ya da kaplama planlanır. Sinir etkilenmişse önce kanal tedavisi yapılır.
Darbe almış dişlerde ilk muayenede sorun görünmese bile birkaç ay boyunca kontrol gerekir; sinir ölümü gecikmeli ortaya çıkabilir.
Önlemek için
Temas içeren sporlarda ağız koruyucu plak, diş kırıklarının en sık önlenebilir sebebini ortadan kaldırır.
Şişe kapağı açmak, iplik koparmak ve buz çiğnemek ön dişlerde kırığın bilinen sebepleridir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Şikâyetinizin sebebi ancak ağız içi muayene ve gerektiğinde röntgenle belirlenir.